Sędzia Sądu Apelacyjnego USA, Kevin Newsom sięgnął po pomoc chatbotów AI aby określić “zwykłe znaczenie” kontrowersyjnego terminu prawnego. To pierwsze takie zastosowanie technologii AI w procesie sądowym może otworzyć nowe możliwości w sposobie interpretacji przepisów prawa.
O co chodzi w sprawie?
Sprawa dotyczyła Josepha Deleona, skazanego za zbrojny napad rabunkowy. Kluczowym pytaniem było, czy skierowanie broni w stronę kasjera podczas napadu można uznać za “fizyczne ograniczenie” ofiary. Większość sędziów orzekła, że tak, co skutkowało surowszym wyrokiem dla Deleona. Jednak sędzia Newsom, choć zgodził się z większością ze względu na obowiązujące precedensy, postanowił poddać w wątpliwość dotychczasowe interpretacje tego terminu.
Prawo, AI i interpretacje
Aby lepiej zrozumieć “zwykłe znaczenie” terminu “fizyczne ograniczenie”, sędzia Newsom zdecydował się na nietypowy krok. Zadał trzem wiodącym modelom językowym – GPT-4, Claude oraz Gemini – to samo pytanie dziesięciokrotnie: “Jakie jest zwykłe znaczenie terminu ‘fizyczne ograniczenie’?”
Otrzymane odpowiedzi, mimo drobnych różnic w formie i sformułowaniach, konsekwentnie wskazywały na jedno: “fizyczne ograniczenie” wymaga zastosowania namacalnej siły, czy to poprzez bezpośredni kontakt fizyczny, czy za pomocą urządzenia lub narzędzia.
Sędzia Newsom zauważył, że choć odpowiedzi różniły się nieco w szczegółach, to jednak tworzyły spójny obraz interpretacyjny. Podkreślił, że język jest żywy i naturalne są w nim pewne odchylenia. “Fakt, że język jest organizmem organicznym i, jak większość takich organizmów, może być nieco chaotyczny” – stwierdził.
Precedens na miarę czasów
To podejście sędziego Newsoma wskazuje na potencjał wykorzystania sztucznej inteligencji jako narzędzia wspierającego tradycyjne metody interpretacji prawa, takie jak korzystanie ze słowników czy analiz semantycznych. Jego zdaniem, chatboty mogą pomóc w lepszym zrozumieniu złożonych, wielowyrazowych fraz, które nie zawsze są jasno zdefiniowane w standardowych źródłach.
“Nie sugeruję, że AI może przynieść naukową pewność w procesie interpretacji” – podkreślił Newsom. “Nie chodzi o to, by zrezygnować z tradycyjnych narzędzi interpretacyjnych, ale o to, że modele językowe mogą pełnić wartościową rolę pomocniczą w naszym dążeniu do ustalenia zwykłego znaczenia słów.”
Kontrowersje i przyszłość mariażu prawa i AI
Wykorzystanie sztucznej inteligencji w sądownictwie budzi zarówno entuzjazm, jak i obawy. Z jednej strony, narzędzia AI mogą przyspieszyć procesy interpretacyjne i zapewnić dodatkowe perspektywy. Z drugiej strony, pojawiają się pytania o niezawodność takich technologii oraz o to, czy nie zagrażają one autonomii i niezależności sądownictwa.
Sędzia Newsom jest świadomy tych wyzwań i zaznacza, że AI nie zastąpi ludzkiego osądu ani nie automatyzuje procesu tworzenia prawa. “Nikt nie powinien mylić moich uwag z sugestią, że AI może zastąpić ludzkie decyzje w sądownictwie” – napisał w swojej opinii.
Podsumowanie
Przypadek sędziego Newsoma może stać się precedensem w zakresie wykorzystania sztucznej inteligencji w procesach sądowych. Jego eksperyment pokazuje, że prawnicze AI może być użytecznym narzędziem wspomagającym, które w połączeniu z tradycyjnymi metodami może prowadzić do bardziej precyzyjnych i sprawiedliwych orzeczeń.
W miarę jak technologia będzie się rozwijać, można spodziewać się, że takie narzędzia staną się bardziej powszechne w systemie prawnym. Kluczowe będzie jednak zachowanie równowagi między wykorzystaniem innowacji a zachowaniem fundamentalnych zasad prawa i sprawiedliwości.
