Unia Europejska wprowadziła przełomowe regulacje dotyczące sztucznej inteligencji (tzw. EU AI Act), które zmienią sposób, w jaki firmy i organizacje wykorzystują tę technologię. W tym artykule wyjaśnimy najważniejsze aspekty nowego prawa i jego wpływ na różne sektory gospodarki.
Czym jest Unijne Rozporządzenie w sprawie AI?
Unijne Rozporządzenie w sprawie AI (AI Act) to pierwsze na świecie kompleksowe ramy prawne regulujące rozwój i wykorzystanie sztucznej inteligencji. Głównym celem jest zapewnienie, że technologie AI będą rozwijane i wykorzystywane w sposób odpowiedzialny, z zachowaniem transparentności, odpowiedzialności i nadzoru człowieka, przy jednoczesnej ochronie praw podstawowych i bezpieczeństwa obywateli.
Przeczytaj także: Chiny opublikowały regulacje dot. sztucznej inteligencji
Klasyfikacja systemów AI według poziomu ryzyka
Rozporządzenie wprowadza czterostopniowy system klasyfikacji AI:
- Systemy zakazane – technologie uznane za niedopuszczalne ze względu na zbyt wysokie ryzyko
- Systemy wysokiego ryzyka – wymagające spełnienia surowych wymogów zgodności
- Systemy ograniczonego ryzyka – podlegające konkretnym wymogom przejrzystości
- Systemy minimalnego ryzyka – stwarzające niewielkie zagrożenie lub jego brak
Kluczowe obowiązki dla przedsiębiorstw
Firmy muszą dostosować się do nowych regulacji poprzez:
- Określenie swojej roli w łańcuchu wartości AI (dostawca, wdrożeniowiec, importer)
- Spełnienie określonych wymogów zgodnych z klasyfikacją systemu
- Wdrożenie odpowiednich mechanizmów zarządzania ryzykiem i danymi
- Zapewnienie przejrzystości dla systemów wysokiego ryzyka
Terminy wejścia w życie
Rozporządzenie oficjalnie weszło w życie 1 sierpnia 2024 roku. Pełne zastosowanie przepisów nastąpi 2 sierpnia 2026 roku. Niektóre zapisy, w tym zakazy dotyczące określonych praktyk, zaczną obowiązywać wcześniej – od 2 lutego 2025 roku.
Kary za nieprzestrzeganie przepisów
Nieprzestrzeganie Rozporządzenia może skutkować poważnymi konsekwencjami finansowymi. Maksymalna kara może wynieść:
- Do 7% globalnego rocznego obrotu
- lub 35 milionów euro (w zależności od tego, która kwota jest wyższa)
Zasięg terytorialny regulacji
Warto podkreślić, że Rozporządzenie ma szeroki zasięg terytorialny. Obejmuje nie tylko podmioty działające w UE, ale również organizacje spoza Unii, których systemy AI:
- Mają wpływ na obywateli UE
- Są dostępne na rynku unijnym
Wyzwania dla przedsiębiorstw
Główne wyzwania związane z dostosowaniem się do nowych przepisów:
- Brak szczegółowych wytycznych dotyczących standardów zgodności
- Konieczność interpretacji wymogów w oparciu o ewoluujące regulacje
- Potrzeba dostosowania istniejących systemów do nowych wymogów
Korelacja z innymi przepisami UE
AI Act stanowi część szerszych ram regulacyjnych UE w zakresie cyfryzacji, uzupełniając:
- RODO (GDPR)
- Akt o usługach cyfrowych (Digital Services Act)
- Inne regulacje dotyczące technologii cyfrowych
Jak przygotować się do zgodności?
Rekomendowane kroki dla organizacji:
- Przeprowadzenie audytu systemów AI
- Identyfikacja zobowiązań wynikających z roli w ekosystemie AI
- Opracowanie framework’u zgodności
- Wdrożenie odpowiednich mechanizmów nadzoru
- Przeszkolenie personelu
Podsumowanie
Unijne Rozporządzenie w sprawie AI to przełomowy akt prawny, który znacząco wpłynie na rozwój i wykorzystanie sztucznej inteligencji w Europie. Firmy muszą rozpocząć przygotowania do spełnienia nowych wymogów już teraz, aby uniknąć potencjalnych kar i zapewnić zgodność swoich systemów AI z przepisami.
Źródło: digital-strategy.ec.europa.eu | artificialintelligenceact.eu
Photo by Christian Lue on Unsplash
